hipnoz - hipnoterapi

Hipnoz, dikkatin belirli bir noktaya yoğunlaştığı, çevresel uyaranların geri planda kaldığı ve kişinin iç dünyasına daha fazla odaklanabildiği özel bir bilinç durumudur. Hipnoterapi ise hipnozun psikoterapi sürecinde terapötik amaçlarla kullanılmasıdır.

Hipnoz sırasında kişi uyumaz, bilincini kaybetmez ve kontrolünü bir başkasına bırakmaz. Söylenenleri duyabilir, düşünebilir, değerlendirebilir ve istemediği bir şeyi kabul etmeyebilir. Hipnozun filmlerde ya da sahne gösterilerinde yaratılan “kontrol edilme” görüntüsünden en önemli farklarından biri budur.

Günlük yaşamda da hipnoza benzeyen yoğun odaklanma durumlarını deneyimleriz. Bir kitabı okurken çevremizde olanları bir süre fark etmemek, uzun bir yolculuk sırasında yolun bir bölümünün nasıl geçtiğini hatırlamamak ya da bir filme kendimizi tamamen kaptırmak buna benzer deneyimlerdir. Hipnoterapide bu yoğunlaşma hali bilinçli ve terapötik bir amaç doğrultusunda kullanılır.

Derin gevşeme ve yoğunlaşma sırasında kişinin alışılmış zihinsel değerlendirmelerinin etkisi azalabilir ve düşüncelere, duygulara, anılara ve öğrenilmiş davranış kalıplarına farklı bir dikkatle yaklaşmak mümkün olabilir. Bu nedenle hipnoterapi yalnızca telkin vermekten ibaret değildir; kişinin yaşadığı sorunun altında bulunan duygu, düşünce, çağrışım ve öğrenilmiş örüntülerin ele alınabildiği bir terapi yöntemidir.

Hipnoterapi; kaygı ve stresle baş etme, bazı korkular ve fobiler, özgüven sorunları, uyku sorunları, alışkanlıkların değiştirilmesi ve kişinin yaşamını zorlaştıran bazı düşünce ve davranış örüntülerinin ele alınmasında psikoterapötik sürecin bir parçası olarak kullanılabilir. Sigara bırakma gibi davranış değişikliklerinde de destekleyici bir yöntem olarak uygulanabilir.

Geçmişte yaşanan bazı deneyimler sona ermiş olsa bile onlarla bağlantılı duygusal tepkiler kişinin bugünkü yaşamında devam edebilir. Hipnoterapi sırasında amaç geçmişi değiştirmek değil; geçmiş deneyimlerin bugün oluşturduğu duygu, düşünce ve davranış bağlantılarını fark etmek ve kişinin bunlarla farklı bir ilişki kurabilmesini desteklemektir.

Hipnoterapinin önemli özelliklerinden biri, kişinin terapi sürecine yalnızca konuşarak değil, kendi iç deneyimine yoğunlaşarak da katılabilmesidir. İmgeleme, çağrışım, duygu, beden duyumları ve terapötik telkinler kişinin ihtiyacına ve terapinin amacına göre sürecin içinde kullanılabilir.

Her insanın hipnozu deneyimleme biçimi ve hipnoza yatkınlığı aynı değildir. Bu nedenle hipnoterapi herkese aynı biçimde uygulanan standart bir yöntem değildir. Kullanılacak teknik, çalışılan konuya, kişinin özelliklerine ve terapötik ihtiyaca göre belirlenir.

Hipnoz insanın iradesini ortadan kaldıran bir yöntem değil; dikkatini dışarıdan içeriye yönelterek kendi zihinsel ve duygusal süreçlerine daha yakından bakabilmesine imkân sağlayan bir terapi aracıdır.